Wiele osób uważa, że techniki historyczne są bardzo kosztowne. Nie do końca jest to prawdą – w wielu wypadkach okazują się one być o wiele tańsze niż fotografia srebrowa czy wydruk pigmentowy z cyfry.
Dodatkowo często mamy możliwość obniżenia kosztów, kupując odczynniki od znajomych czy przejmując czyjeś stare zapasy. Wszystkie te rozwiązania są świetne i pozwalają na obniżenie kosztów. Należy jednak pamiętać, by nie przesadzić, ponieważ to właśnie kiepska jakość odczynników jest najczęstszą przyczyną porażek.
Na co więc powinniśmy zwracać uwagę, kupując odczynniki?
 |
| Ilustracja AI |
1. Poziom czystości
Odczynniki produkowane są na różnych poziomach czystości. Zasada jest tu bardzo prosta: im odczynnik jest lepiej oczyszczony, tym więcej kosztuje.
Najczystsze są odczynniki oznaczone jako cz.d.a. (czyste do analizy), nieco gorsze mają oznaczenie cz., czyli czyste.
Różnica ceny między odczynnikiem technicznym a czystym do analizy może sięgać wielu tysięcy procent, a mimo to często warto ją zapłacić. W większości przypadków jedynie odczynniki cz.d.a. gwarantują pełną powtarzalność wyników.
Poza tym skażony odczynnik dodany do czystego potrafi go błyskawicznie zniszczyć.
Nie ma to większego znaczenia, jeśli mieszamy dwa odczynniki, które nabyliśmy za przysłowiową złotówkę – nawet jeśli jeden z nich okaże się zanieczyszczony, straty będą niewielkie.
Zupełnie inaczej będzie, jeśli mieszamy dwa kosztowne odczynniki lub dodajemy tani odczynnik niewiadomego pochodzenia do odczynnika drogiego – potencjalne straty mogą wielokrotnie przerosnąć korzyści.
2. Świeżość
Niektóre odczynniki mają bardzo długi okres przechowywania, niejednokrotnie sięgający dziesiątek lat. Z drugiej jednak strony jest też wiele substancji, które z upływem czasu ulegają rozkładowi.
Producenci odczynników chemicznych każdorazowo podają ich termin przydatności i tylko jego przestrzeganie daje gwarancję, że odczynnik będzie działał prawidłowo.
Na rynku wtórnym dostępnych jest wiele przeterminowanych odczynników, które zazwyczaj można kupić o wiele taniej niż odczynniki świeże. Należy jednak pamiętać, że jest to dobry sposób na oszczędność tylko wtedy, jeśli wiemy, które odczynniki charakteryzują się dużą trwałością.
3. Sposób przechowywania
Profesjonalny dystrybutor będzie wiedział, w jaki sposób najlepiej odczynniki przechowywać, i zagwarantuje, że sposób ich magazynowania nie będzie miał wpływu na ich jakość.
Niestety, jeśli kupujemy chemię z drugiej ręki, nie mamy żadnej możliwości sprawdzenia, czy była przechowywana prawidłowo.
W praktyce kupowanie odczynników wymagających specyficznego sposobu przechowywania, np. niskiej temperatury, wiąże się z dodatkowym ryzykiem.
Tak samo jest w przypadku odczynników, które były otwierane – mogły ulec skażeniu – lub nie są sprzedawane w oryginalnym opakowaniu. Tu mamy do czynienia zarówno z możliwością skażenia, jak i reakcji zachodzącej między odczynnikiem a opakowaniem.
Czy warto kupować odczynniki z rynku wtórnego?
Podsumowując: zakup odczynników z rynku wtórnego, szczególnie tych przeterminowanych lub otwartych, może być świetnym sposobem na dalsze obniżanie kosztów, jeśli kupujemy je świadomie i od zaufanej osoby. Może natomiast wiązać się z dużym ryzykiem, jeśli są to zakupy przypadkowe.
dr Radosław Brzozowski