Obróbka papieru solnego jest stosunkowo prosta; polega de facto na jego dokładnym wypłukaniu i utrwaleniu. Sam sposób przygotowania i uczulania papieru opisałem wcześniej w artykule „Papier solny – kilka słów wstępu”.
Pierwsze płukanie
Pierwszym krokiem jest płukanie papieru. Warto przeprowadzić je w wodzie demineralizowanej, do której można – a nawet należy – dodać niewielką ilość soli i kwasu cytrynowego. Ja używam 3% roztworu kwasu cytrynowego i takiego stężenia soli, jakiego użyłem do przygotowania papieru.
Zazwyczaj pierwsze płukanie trwa około 5 minut.
Kolejnym krokiem jest ponowne płukanie, tym razem w wodzie kranowej. Powinno ono również trwać kilka minut, a wodę można w jego trakcie wymienić.
Jeśli mamy do dyspozycji czarną kuwetę, warto z niej skorzystać – będziemy wtedy widzieli mleczny osad unoszący się znad papieru. Płukanie należy kontynuować, dopóki nie przestanie się on pojawiać.
 |
| Ilustracja AI |
Tonowanie
Jeśli zamierzamy poddać zdjęcie tonowaniu, najlepiej uczynić to na tym etapie. Jeśli nie, przechodzimy do utrwalania odbitki.
Utrwalanie
Zdjęcie utrwalamy w 15% roztworze tiosiarczanu sodu. Sam proces trwa około 2–3 minut.
Utrwalone zdjęcie dokładnie płuczemy – około 20 minut w bieżącej wodzie. Jeśli nie mamy takiej możliwości, musimy wielokrotnie zmieniać wodę w kuwecie.
Płukanie można przyspieszyć, stosując konwencjonalne odczynniki przyspieszające wymywanie tiosiarczanu.
Suszenie odbitki
Teraz pozostaje już tylko wysuszenie zdjęcia, w czasie którego fotografia nieznacznie ściemnieje i uzyska właściwą kolorystykę.
Naświetlając, a następnie obrabiając zdjęcia wykonane w technice papieru solnego, warto pamiętać o kilku podstawowych zagadnieniach:
1. Papier solny jest procesem typu POP (Printing-Out Paper), co oznacza, że bezpośrednio po naświetleniu odbitki obraz jest na niej widoczny. Pozwala nam to na ocenę prawidłowości jej naświetlenia.
2. Za wyjątkiem suszenia, na wszystkich etapach obróbki zdjęcie będzie nieznacznie jaśnieć. Oznacza to, że po naświetleniu odbitka powinna zdawać się nieco zbyt ciemna.
3. Dla uzyskania właściwej trwałości niezbędne są trzy rzeczy: właściwe podłoże – wysokiej klasy papier bezkwasowy – prawidłowe utrwalenie oraz bardzo dokładne wypłukanie odbitki. Nawet niewielkie ilości tiosiarczanu pozostawione w papierze z czasem doprowadzą do uszkodzenia odbitki.
dr Radosław Brzozowski