Platynotypia i palladotypia – fotografia w platynie i palladzie

Platynotypia i palladotypia to techniki żelazowe, podobnie jak cyjanotypia wykorzystujące światłoczułość soli żelaza. Tyle tylko, że w ich przypadku końcowy obraz tworzony jest z metali szlachetnych – odpowiednio platyny lub palladu.

Są to techniki siostrzane, różniące się przede wszystkim zastosowaną solą metalu. Możemy również zdecydować się na ich połączenie i użycie mieszaniny soli palladu i platyny. Jedną z widocznych różnic jest tonacja uzyskanej odbitki: zdjęcia wykonane z przewagą platyny mają zazwyczaj tonację chłodniejszą, natomiast pallad pozwala uzyskać tonację cieplejszą.

"Kołodziej", fot. Radosław Brzozowski
Palladotypia

Jak powstaje odbitka platynowa lub palladowa?

W celu wykonania odbitki odpowiednio dobrany papier pokrywamy roztworem zawierającym sole żelaza oraz platyny lub palladu, suszymy, naświetlamy i wywołujemy, a następnie oczyszczamy z pozostałości związków żelaza.

Prawidłowo wykonane odbitki platynowe i palladowe należą do najtrwalszych technik fotograficznych i charakteryzują się niezwykle bogatą skalą tonalną.

Niestety jest to technika wymagająca dużej dokładności oraz użycia odpowiedniego papieru, ponieważ nie wszystkie jego rodzaje nadają się do platynotypii i palladotypii.


"Akt", fot. Radosław Brzozowski
Platynotypia kryta gumą

Platynotypia i palladotypia łączone z gumą

Odbitki platynowe i palladowe bywają również uszlachetniane, na przykład poprzez nałożenie dodatkowej warstwy gumy dwuchromianowej. Pozwala to łączyć charakterystyczną skalę tonalną platynotypii lub palladotypii z możliwościami kształtowania obrazu, jakie daje technika gumowa.

dr Radosław Brzozowski