Kilka terminów pozwalających na połapanie się w ofercie czarno-białych papierów fotograficznych (srebrowych).
1. Papier srebrowy lub żelatynowo-srebrowy
Tradycyjny papier czarno-biały przeznaczony do obróbki w ciemni fotograficznej. Odbitka żelatynowo-srebrowa to zdjęcie wykonane na takim papierze.
2. Papier na podłożu polietylenowym – RC
Inaczej plastik, papier plastikowy, RC. Jest to papier żelatynowo-srebrowy na podłożu pokrytym warstwą specjalnej żywicy.
Papiery takie charakteryzują się dużą łatwością obróbki – krótszym czasem płukania i bardzo łatwym suszeniem. Z drugiej jednak strony są uważane za mniej prestiżowe od papierów barytowych i zazwyczaj nie pozwalają na osiągnięcie równie dobrych wyników. Powszechnie uważa się je za dobry materiał do nauki.
Na opakowaniu papiery te są oznaczane literami RC (ang. Resin Coated).
3. Papier na podłożu barytowym – FB
Inaczej baryt, FB. Papier żelatynowo-srebrowy na podłożu barytowanym.
Papiery te charakteryzuje bardziej wymagająca obróbka – dłuższe płukanie, a przede wszystkim o wiele bardziej skomplikowane suszenie. Są one tradycyjnie uważane za materiał bardziej profesjonalny i prestiżowy, pozwalają też na osiągnięcie bardzo wysokiej jakości odbitek.
To właśnie papiery barytowe przez lata stanowiły standard przy wykonywaniu czarno-białych odbitek wystawowych i kolekcjonerskich.
4. Papier zmiennogradacyjny – multigrade
Papier, którego kontrast – inaczej kontrast uzyskany na zdjęciu wykonanym na tym papierze – może być zmieniany za pomocą zmiany koloru światła użytego do jego naświetlenia. Służą do tego filtry ciemniowe lub głowica filtrująca.
Dostępne są zarówno papiery wielogradacyjne na podłożu plastikowym, jak i barytowym.
W porównaniu z papierami stałogradacyjnymi znakomicie ułatwiają one pracę w ciemni, ponieważ wystarczy nam posiadanie jednego opakowania papieru o danym formacie i fakturze, by pracować z różnymi negatywami i uzyskiwać różne kontrasty odbitek.
5. Papier stałogradacyjny
Papier, którego kontrast jest stały i praktycznie niezmienny; uzyskanie innego kontrastu odbitki wymaga użycia innego papieru.
W praktyce papiery te są mniej wygodne, gdyż wymagają zakupu kilku opakowań danego formatu o identycznej powierzchni. Również liczba dostępnych kontrastów jest mniejsza w porównaniu z kontrastami uzyskiwanymi za pomocą filtrów ciemniowych.
Tradycyjnie dostępne było pięć poziomów kontrastu: miękki (niski kontrast), specjalny (stosunkowo niski kontrast), normalny, twardy (dość wysoki kontrast) i ekstra twardy (najwyższy kontrast).
6. Papier błyszczący
Określenie powierzchni papieru o wysokim połysku. W przypadku papierów barytowych uzyskanie wysokiego połysku wymaga specjalnego suszenia; w innym razie powierzchnia papieru stanie się półmatowa.
Papiery plastikowe nie wymagają specjalnych metod suszenia, ale też nie dają takiej samej powierzchni jak odpowiednio wysuszony papier barytowy.
7. Papier matowy
Określenie powierzchni papieru pozbawionej błysku. Klasyczną matową powierzchnię spotykamy przede wszystkim wśród papierów barytowych; papiery RC oferują powierzchnie mające dawać zbliżony efekt.
8. Papier perłowy i satynowy
Określenia powierzchni papierów RC. Papier perłowy jest półmatowy, natomiast satynowy zbliża się do powierzchni matowej, chociaż nie jest jej idealnym odpowiednikiem.
9. Papier double-weight
Papier fotograficzny o podwyższonej gramaturze, czyli wykonany na grubszym podłożu, przeznaczony przede wszystkim do wykonywania odbitek wystawowych. Tradycyjnie określenie to związane jest przede wszystkim z papierami barytowymi.
dr Radosław Brzozowski
![]() |
| Ilustracja AI |
