Papier solny to jedna z najstarszych, a jednocześnie jedna z najpiękniejszych technik fotograficznych, dodatkowo stosunkowo prosta do wykonania.
Jak sama nazwa wskazuje, w technice tej wykorzystujemy sól – najczęściej chlorek sodu, czyli zwykłą sól kuchenną, chociaż można ją zastąpić również innymi chlorkami. Roztworem soli pokrywamy lub nasączamy papier.
Tak przygotowane podłoże pokrywamy następnie roztworem azotanu srebra. W reakcji z chlorkami powstaje światłoczuły chlorek srebra. Po wysuszeniu papier jest gotowy do naświetlania.
Papier solny jako proces POP
Papier solny należy do grupy materiałów określanych jako POP (Printing-Out Paper), czyli takich, w których obraz powstaje i staje się widoczny bezpośrednio podczas naświetlania, bez konieczności chemicznego wywoływania charakterystycznego dla późniejszych papierów fotograficznych.
Istnieją również odmiany procesu wykorzystujące wywoływanie chemiczne, pozwalające między innymi na skrócenie czasu ekspozycji.
Jak wygląda odbitka na papierze solnym?
Papier solny poddany podstawowej obróbce charakteryzuje się piękną brązową tonacją i stosunkowo niskim kontrastem. Dzięki temu znakomicie nadaje się między innymi do wykonywania odbitek portretowych i krajobrazowych.
Podobnie jak inne techniki srebrowe może być tonowany, co pozwala zarówno zmieniać kolorystykę finalnej odbitki, jak i – w zależności od zastosowanego procesu – zwiększać trwałość obrazu.
Trwałość papieru solnego
Prawidłowo wykonane i przechowywane odbitki na papierze solnym mogą być bardzo trwałe. Do naszych czasów zachowały się fotografie Williama Henry'ego Foxa Talbota wykonane w pierwszej połowie XIX wieku, a więc mające dziś ponad 180 lat.
 |
| William Henry Fox Talbot, „Oak Tree”, połowa lat 40. XIX wieku, odbitka na papierze solnym. Courtesy National Gallery of Art, Washington. Public Domain / CC0. |
O trwałości papieru solnego decyduje jednak nie tylko sam proces, lecz także jakość papieru, sposób obróbki, tonowanie, płukanie oraz późniejsze warunki przechowywania odbitki.
dr Radosław Brzozowski