Odbitka albuminowa albo po prostu albumina to, można by rzec, prawowita następczyni papieru solnego – technika bardzo do niego zbliżona pod względem chemicznym, a jednocześnie pozwalająca na uzyskiwanie zupełnie innych efektów zdjęciowych.
Jest to też technika pozytywowa, która zrobiła w XIX wieku ogromną karierę. Przez kilka dziesięcioleci papier albuminowy był najpopularniejszym materiałem do wykonywania odbitek fotograficznych. Istniały fabryki zajmujące się jego przygotowywaniem, zużywające ogromne ilości jaj, ponieważ podstawowym składnikiem warstwy pokrywającej papier było właśnie białko jaja kurzego.
.jpg "Odbitka albuminowa – historyczna technika fotograficzna") |
| Odbitka albuminowa. Fot. Małgorzata Bardoń |
Jak powstaje papier albuminowy?
Podobnie jak ma to miejsce w przypadku papieru solnego, w procesie wykorzystuje się chlorek, tyle że w tym przypadku znajduje się on w odpowiednio przygotowanym roztworze albuminy, której źródłem jest białko jaj kurzych.
Papier pokrywa się tak przygotowaną albuminą, a powstała warstwa nadaje mu charakterystyczną powierzchnię i delikatny połysk. Przede wszystkim jednak oddziela światłoczułe związki srebra od włókien papieru, dzięki czemu odbitka albuminowa może dawać obraz o większej szczegółowości i innym charakterze niż papier solny.
Przed naświetleniem przygotowany papier uczula się roztworem azotanu srebra. W wyniku reakcji ze znajdującymi się w warstwie albuminowej chlorkami powstaje światłoczuły chlorek srebra.
Odbitka albuminowa jako proces POP
Odbitka albuminowa należy do technik typu POP – Printing-Out Paper, czyli takich, w których obraz powstaje i staje się widoczny bezpośrednio podczas naświetlania, bez chemicznego wywoływania charakterystycznego dla późniejszych papierów fotograficznych.
Po naświetleniu odbitka poddawana jest dalszej obróbce, między innymi płukaniu i utrwalaniu. Bardzo często stosowano również tonowanie, szczególnie związkami złota, które wpływało zarówno na barwę obrazu, jak i jego trwałość.
Jak wygląda odbitka albuminowa?
Odbitki wykonane w tej technice mogą charakteryzować się pięknymi odcieniami brązu, dużą szczegółowością i charakterystyczną powierzchnią wynikającą z obecności warstwy albuminy.
Ostateczny wygląd obrazu zależy jednak od sposobu przygotowania papieru, naświetlenia i dalszej obróbki. Odbitki albuminowe można tonować, zmieniając ich barwę, istnieją również sposoby przygotowania papieru pozwalające uzyskać powierzchnię znacznie bardziej matową.
Albumina stała się jednym z najważniejszych procesów pozytywowych XIX wieku i przez kilka dziesięcioleci była podstawowym sposobem wykonywania fotograficznych odbitek na papierze.
dr Radosław Brzozowski